Προσοχή στα λόγια μας (από μια διάλεξη του Benjamin Zander)

Άκουσα ένα βράδυ τον Benjamin Zander να μιλάει σχετικά με τα λόγια μας. Το παραθέτω σε μετάφραση και στο πρωτότυπο, γιατί το θεωρώ πολύ σημαντικό.

... Τα λόγια που βγαίνουν από το στόμα μας έχουν μεγάλη σημασία (*). Το έμαθα αυτό από μια κυρία, που επέζησε από το Auschwitz, μια από τις λίγες επιζώσες. 

     Πήγε στο Auschwitz όταν ήταν 15 χρονών, με τον αδελφό της που ήταν 8 ετών, κι οι γονείς τους είχαν χαθεί. Καθώς ήσαν στο τραίνο μέσα, είδα πως ο αδελφός μου ήταν ξυπόλητος. Και του έβαλα τις φωνές:

 

Γιατί είσαι τόσο χαζός? Δεν μπορείς να προσέχεις τα πράγματά σου, για όνομα του Θεού;

Του μίλησα έτσι όπως μιλάει μια μεγάλη αδελφή σ' έναν πιο μικρό αδελφό.

Δυστυχώς, αυτά ήσαν τα τελευταία λόγια, που του είπα, γιατί δεν τον ξαναείδα. Δεν επέζησε.

     Κι όταν βγήκε από το Auschwitz, ορκίστηκε. Μου είπε: Βγήκα από το Auschwitz ζωντανή κι ορκίστηκα: 

"Δεν θα ξαναπώ ποτέ [σε κάποιον] λόγια, που να μην μπορούν να είναι τα τελευταία μου λόγια".

Μπορούμε να το τηρήσουμε? Όχι? και να βλάψουμε τον εαυτόν μας και τους άλλους? 

(*) O Zander έρχεται μετά από πάνω από δυο χιλιάδες χρόνια να ξαναπεί όσα είπε ο Όμηρος: η Ευρύκλεια ψέγει την Πηνελόπη, λέγοντας την περίφημη φράση (Οδύσσεια ψ, 70): 

... ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων

... τι λόγος βγήκε από το φράγμα των δοντιών σου... 

. . .

[…] It really makes a difference what we say, the words that come out of our mouth. I learned this from a woman who survived Auschwitz, one of the rare survivors. She went to Auschwitz when she was 15 years old, and her brother was eight, and the parents were lost. And she told me this.

She said, we were in the train going to Auschwitz, and I looked down and I saw my brother's shoes were missing. And I said: “why are you so stupid? Can't you keep your things together, for goodness sake?” The way an elder sister might speak to a younger brother.
Unfortunately, it was the last thing she ever said to him because she never saw him again. He did not survive.
And so when she came out of Auschwitz, she made a vow. She told me this. She said “I walked out of Auschwitz into life and I made a vow. And the vow was, I will never say anything that couldn't stand as the last thing I ever say”.
Now, can we do that? No, and we'll make ourselves wrong and others wrong? ...

Benjamin Zander, TED Conference Feb. 2008
https://ed.ted.com/lessons/lessons-from-auschwitz-the-power-of-our-words-benjamin-zander