Εκλείψεις ηλίου - σήμερα (2026) και στην Οδύσσεια!

Προ ημερών (12 Αυγούστου 2026) σε κάποιες χώρες (όχι όμως στην Ελλάδα) ήταν ορατή η έκλειψη του ηλίου. Κάτι που είχα παρακολουθήσει όταν ήμουν στο Δημοτικό, και μου είχε αφήσει μια περίεργα δυσάρεστη αίσηση, αυτή η ξαφνική σκοτεινιά...
     Κι έπεσε το μάτι μου σε μιαν ανάρτηση (instagram, @bestknowledge9618) : ότι και στην Οδύσσεια αναφέρεται μια ολική έκλειψη ηλίου! Και ότι τόσον ο Πλούταρχος όσο και ο Ηράκλειτος ο Αλληγοριστής ή Γραμματικός θεωρούσαν τους σχετικούς στίχους ως περιγραφή μιας πραγματικής έκλειψης ηλίου. 

     Πάμε στην πηγή (Οδύσσεια ραψωδία υ, 356)

τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε Θεοκλύμενος θεοειδής·

"... ἠέλιος δὲ / οὐρανοῦ ἐξαπόλωλε, κακὴ δ᾽ ἐπιδέδρομεν ἀχλύς."

που στη μετάφραση του Μαρωνίτη λέει: 

Καὶ τότες ὁ θεόμορφος [μάντης] Θεοκλύμενος τοὺς εἶπε·

“... ... καὶ χάθηκε στὰ οὐράνια· / ὁ ἥλιος καὶ γύρω ἁπλώθηκε στὸν κόσμο μαύρη ἀντάρα.”

     Στις αρχές του 20ου αι., ο αστρονόμος Carl Schoch [1] υπολόγισε ποιες εκλείψεις ηλίου συνέβησαν την περίοδο, στην οποίαν υποτίθεται πως έγινε ο Τρωικός πόλεμος και η επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη. Και κατέληξε στο συμπέρασμα πως η μόνη, που ταιριάζει σ' εκείνη την περίοδο, είναι η έκλειψη που έγινε στις 16 Απριλίου του 1178 BCE [2].

Λέω πως διάβασα / διαβάζω, την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, αλλά δεν προσέχω, ενώ άλλοι...

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Pogo Α., 1931. Carl Schoch (1873-1929) [obituary]. Isis 15(1) (Feb.), pp. 163-169.
2. Schoch C., 1926. The eclipse of Odysseus. The Observatory 49, pp. 19–21.